Cột bơm xăng dầu là thiết bị dùng để hút nhiên liệu từ bồn chứa, đo chính xác thể tích và cấp phát vào phương tiện hoặc can chứa, đồng thời hiển thị số lít, đơn giá và thành tiền cho người mua. Đây là thiết bị trung tâm tại cửa hàng xăng dầu, kho nhiên liệu nội bộ của doanh nghiệp vận tải, công trường hay bến cảng. Một cột bơm xăng dầu hoạt động ổn định, an toàn phụ thuộc rất nhiều vào chất lượng bơm, đồng hồ đo và hệ thống van trên đường ống cấp.
Cột bơm xăng dầu hiện đại tại cửa hàng nhiên liệu
Vai trò của cột bơm trong chuỗi cấp phát nhiên liệu
Nhiên liệu từ xe bồn được nhập vào bồn chôn ngầm hoặc bồn nổi, sau đó nằm chờ trong bồn cho đến khi khách hàng cần tiếp nhiên liệu. Cột bơm chính là mắt xích cuối cùng, nơi nhiên liệu rời khỏi hệ thống và được tính tiền. Vì vậy thiết bị này phải đáp ứng đồng thời ba yêu cầu: đo lường đúng theo quy định đo lường pháp định, cấp phát nhanh và an toàn tuyệt đối về cháy nổ.
Ngoài cửa hàng bán lẻ, cột bơm còn được dùng nhiều trong các trạm cấp dầu nội bộ của nhà máy, đội xe tải, xe khách, công trường xây dựng, mỏ khai thác và trạm cấp dầu cho tàu thuyền. Tại đây, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt lượng nhiên liệu xuất cho từng phương tiện để quản lý chi phí.
Cấu tạo cơ bản của một cột bơm
Dù mẫu mã khác nhau, hầu hết các cột bơm đều có những bộ phận chính sau:
- Cụm bơm: gồm động cơ điện phòng nổ và bơm cánh gạt hoặc bơm bánh răng, tạo lực hút nhiên liệu từ bồn lên.
- Bộ tách khí: loại bỏ bọt khí và hơi nhiên liệu lẫn trong dòng chảy để đồng hồ đo không bị sai số.
- Lưu lượng kế (bộ đo): thường là loại piston, đo chính xác thể tích nhiên liệu đi qua.
- Bộ phát xung và bo mạch điện tử: chuyển chuyển động của bộ đo thành tín hiệu, tính toán và hiển thị số lít, đơn giá, thành tiền.
- Van điện từ: đóng mở dòng chảy, giảm lưu lượng khi gần đạt số lít cài đặt để dừng chính xác.
- Ống mềm, khớp xoay, khớp ngắt an toàn và vòi bơm tự ngắt: đưa nhiên liệu tới bình xe và tự ngắt khi đầy.
- Vỏ tủ, màn hình, bàn phím: bảo vệ linh kiện và cho phép cài đặt số tiền hoặc số lít cần bơm.
Cột bơm một vòi với màn hình hiển thị tổng tiền, số lít và đơn giá
Phân loại cột bơm phổ biến hiện nay
Theo số vòi bơm
Loại một vòi phù hợp với điểm bán nhỏ, trạm nội bộ hoặc khu vực có diện tích hạn chế. Loại hai vòi, bốn vòi hoặc sáu vòi được dùng ở cửa hàng có lưu lượng xe đông, cho phép phục vụ nhiều phương tiện hoặc nhiều chủng loại nhiên liệu cùng lúc như xăng RON 95, E5 RON 92 và dầu diesel.
Cột bơm hai vòi đặt trên đảo bơm
Theo vị trí đặt bơm
Cột bơm có bơm đặt bên trong thân (bơm hút) là dạng thông dụng nhất tại Việt Nam, lắp đặt đơn giản và dễ bảo trì. Dạng cột bơm sử dụng bơm chìm đặt trong bồn (bơm đẩy) thích hợp khi khoảng cách từ bồn tới cột xa hoặc chênh cao lớn, giúp lưu lượng ổn định và hạn chế hiện tượng hóa hơi.
Theo hình thức lắp đặt
Ngoài loại cố định trên đảo bơm, thị trường còn có cột bơm tích hợp bồn chứa, cột bơm di động gắn trên xe bồn hoặc thùng phuy, rất tiện cho công trường và khu vực chưa có hạ tầng.
Cột bơm nhiều vòi phục vụ nhiều loại nhiên liệu cùng lúc
Hệ thống van trên đường ống cấp cho cột bơm
Phần ít được chú ý nhưng lại quyết định độ an toàn của toàn trạm chính là đường ống từ bồn tới cột bơm. Một tuyến ống đúng chuẩn thường có:
- Van một chiều (van đáy, van chặn ngược) ở đầu hút trong bồn: giữ nhiên liệu luôn đầy ống, giúp bơm không phải hút mồi lại sau mỗi lần dừng.
- Y lọc trước bơm: giữ lại cặn bẩn, gỉ sắt, bảo vệ cánh bơm và bộ đo.
- Van bi hoặc van cửa chặn tổng: cách ly từng cột để bảo trì mà không cần dừng cả cửa hàng.
- Van ngắt khẩn cấp (van an toàn đặt dưới chân cột): tự đóng khi cột bị va chạm mạnh hoặc khi có cháy, ngăn nhiên liệu tràn ra ngoài.
- Van thở trên bồn chứa: cân bằng áp suất khi nhập và xuất nhiên liệu.
Tất cả các loại van dùng cho xăng dầu cần có vật liệu làm kín chịu được hydrocarbon, thân van bằng thép, gang dẻo hoặc inox, kết nối ren hoặc mặt bích phù hợp tiêu chuẩn đường ống của trạm.
Lưu ý khi chọn mua và vận hành
Để đầu tư một cột bơm xăng dầu hiệu quả và lâu bền, chủ cửa hàng nên quan tâm:
- Thiết bị có giấy chứng nhận phê duyệt mẫu và được kiểm định đo lường định kỳ theo quy định.
- Động cơ, hộp điện và bo mạch phải đạt chuẩn phòng nổ.
- Lưu lượng bơm phù hợp với loại phương tiện: khoảng 40 đến 50 lít/phút cho xe con và xe máy, cao hơn cho xe tải, xe container.
- Màn hình rõ ràng, có khả năng kết nối phần mềm quản lý bán hàng và in hóa đơn điện tử.
- Có sẵn linh kiện thay thế và đơn vị kỹ thuật hỗ trợ tại khu vực.
Trong quá trình sử dụng, cần vệ sinh y lọc định kỳ, kiểm tra rò rỉ tại các mối nối, kiểm tra hoạt động của vòi tự ngắt và van ngắt khẩn cấp, đồng thời hiệu chuẩn bộ đo theo đúng chu kỳ kiểm định. Nhân viên vận hành cần được hướng dẫn quy trình xử lý sự cố tràn đổ, cách ngắt điện khẩn cấp và vị trí bình chữa cháy. Việc ghi chép nhật ký bảo trì đầy đủ không chỉ giúp phát hiện sớm hư hỏng mà còn là hồ sơ quan trọng khi cơ quan quản lý kiểm tra an toàn phòng cháy chữa cháy.
Cột bơm cấp phát nhiên liệu cho trạm nội bộ doanh nghiệp
---> Xem thêm:
Van Thành Mỹ đồng hành cùng các trạm cấp phát nhiên liệu
Công ty TNHH TM-DV-SX-XNK Thành Mỹ chuyên cung cấp van công nghiệp và phụ kiện đường ống cho thị trường miền Nam. Với các dự án cửa hàng xăng dầu và trạm cấp phát nội bộ, Thành Mỹ cung ứng trọn bộ van một chiều, y lọc, van bi, van cửa, van an toàn, van thở cùng mặt bích, khớp nối, giúp tuyến ống từ bồn tới cột bơm hoạt động kín, an toàn và dễ bảo trì.
Đội ngũ kỹ thuật của Thành Mỹ sẵn sàng khảo sát sơ đồ đường ống, tư vấn chọn đúng kích cỡ, vật liệu và cấp áp lực cho từng vị trí lắp đặt, đảm bảo đồng bộ với cột bơm và bồn chứa hiện có.
Quý khách hàng và nhà thầu thi công vui lòng liên hệ để được tư vấn và báo giá nhanh nhất:
CTY TNHH TM-DV-SX-XNK THÀNH MỸ
Hotline: 0903.900.147
Email: thanhmy@thanhmyvalve.com
Địa chỉ: 302D Lý Thường Kiệt, P.Tân Hoà, Hồ Chí Minh
Website: https://thanhmyvalve.com
